Ściąga na egzamin ze Sparty. Część 1: klub, stadion, sukcesy i trochę historii

Przed dwumeczem III. rundy eliminacyjnej Ligi Mistrzów pomiędzy Spartą Praha a Lechem Poznań, jest niejako mym obowiązkiem przybliżenie polskim Internautom sylwetki najsłynniejszego za granicą oraz najpopularniejszego i najbardziej utytułowanego na własnym podwórku czeskiego klubu. Postanowiłem więc poświęcić mu aż cztery teksty. Przed Wami pierwszy z nich.

Zacznę tradycyjnie, tj. od przedstawienia sylwetki klubu. Trochę miejsca poświęcę historii, trochę największym sukcesom ACS, będzie też o stadionie, na którym zostanie rozegrane wtorkowe spotkanie. Drugi, niedzielny odcinek „ściągi” to analiza kadry rywala Lecha i przedstawienie dość dokładnie każdego z zawodników (z instrukcją poprawnej wymowy jego imienia i nazwiska włącznie!) oraz sztabu szkoleniowego. W poniedziałek, tj. dzień przed meczem, skoncentruję się na dotychczasowej historii występów stołecznego klubu w europejskich pucharach, natomiast w dniu pojedynku zaznajomię Was ze wszystkim, co napisano  i powiedziano tu – w Czechach, zarówno o tym dwumeczu, jak i o samym „Kolejorzu”, od momentu w  którym Sparta wylosowała mistrza Polski, aż do ostatnich godzin przed potyczką.

Będzie ciekawie. Zaglądajcie tu więc codziennie! ;)

.

Słowem wstępu

Tak, jak już wspomniałem, AC Sparta Praha jest najbardziej utytułowanym i najpopularniejszym czeskim klubem, a zarazem najbardziej znanym i rozpoznawalnym zespołem znad Wełtawy poza granicami kraju. Za trzy lata Sparta obchodzić będzie 110. już rocznicę powstania. W najnowszej historii futbolu w Czechach, tj. tej, która rozpoczęła się po rozpadzie Czechosłowacji, Sparta jest rekordzistą pod względem zdobytych tytułów mistrzowskich i uczestnictwa w rozgrywkach organizowanych przez UEFA. Właścicielem ACS jest firma J&T Credit Investments, której szef – prawnik Daniel Křetínský, jest zarazem prezesem klubu. Klubu, którego strukturę (tę piłkarską, bo jest jeszcze kilka innych sekcji) tworzy aż 21 zespołów w różnych kategoriach wiekowych (w tym cztery drużyny kobiece) – od I. drużyny występującej w czeskiej ekstraklasie poczynając, na drużynie U-6 kończąc. Przy takiej dbałości o rozwój młodych talentów nie może dziwić, iż w 1992 roku Sparta dotarła aż do półfinału Ligi Mistrzów! Sukcesowi temu (zgodnie z zapowiedzią) poświęcę więcej miejsca w jednym z kolejnych wpisów.

Głównym sponsorem klubu jest znana i w Polsce firma bukmacherska Fortuna. Dostarczycielem sprzętu firma Nike. Budżet Sparty oscyluje w granicach 300 milionów koron, czyli ponad 48 milionów złotych.

Początki

Dzieje wtorkowego rywala Lecha sięgają końca XIX. wieku. W 1891 roku, kilku sportowych zapaleńców założyło w praskiej dzielnicy Maniny (dziś część dzielnicy Holešovice) klub o angielsko brzmiącej nazwie AC Praha (Athletic Club Praha). Nowy twór posiadał między innymi sekcję kolarską a zimą (gdy zamarzała Wełtawa) także łyżwiarską. Po dwóch latach działalności doszło jednak do sporów pomiędzy założycielami ACP. Kilku z nich wystąpiło z klubu zakładając własny. Byli wśród nich główni prowodyrzy całego zamieszania – bracia Karl, Oto i Josef Malečkowie. Tak oto powstał AC Královské Vinohrady (Vinohrady, dziś dzielnica będąca częścią Pragi 3, były jeszcze wówczas oddzielnym miastem, leżącym poza granicami stolicy). Kartki kalendarzy pokazywały 16. listopada 1893 roku. Właśnie ten dzień uznaje się dziś za oficjalną datę powstania klubu.

ACKV nadal jednak nie posiadały sekcji piłkarskiej. Ta pojawiła się dopiero z momentem przybycia do klubu innej trójki braci, zapalonych futbolistów – Bohumila, Václava i Rudolfa Rudlów. Wraz z nimi do Vinohrad przywędrowali amatorzy tej mało popularnej jeszcze wówczas nad Wełtawą dyscypliny, którzy dotąd  grali regularnie dla przyjemności w parku Letenská pláň (tereny zielone sąsiadujące z obecnym stadionem Sparty).

Choć Vinohrady należały do zamożniejszych miasteczek w kraju, wsparcie nowopowstałego klubu ze strony ratuszowych władz było zerowe. Po tym, jak nie zaoferowano piłkarskim entuzjastom gruntów, na których mogłoby stanąć boisko klubu, jego założyciele postanowili przenieść go z powrotem do Pragi. 9. sierpnia 1894 roku w kawiarni „Demínka” zadecydowano także, że klub powróci do nazwy swojego „protoplasty” – AC Sparty (wszystko co związane z kulturą antyczną było wtedy w Europie bardzo popularne). Nawet jednak przeprowadzka i zmiana nazwy klubu nie dały ACP nowego, własnego stadionu. Piłkarze trenowali więc na… poligonie w dzielnicy na Invalidovna a mecze – podobnie jak większość innych istniejących drużyn – rozgrywali na boisku na Císařské louce (cesarskiej łące). Podczas jednego z zorganizowanych tam turniejów, 29. marca 1896 roku doszło do pierwszego w historii praskiego derby! Sparta pokonała Slavię 1:0, ale po zakończeniu spotkania sędzia zdecydował się na… unieważnienie jedynej zdobytej bramki, ponieważ nie uznali jej obaj kapitanowie (a było to niezbędne, w myśl istniejących wówczas przepisów).

W pierwszych historycznych strojach (fot. sparta.cz)

Był to okres, w którym uchwalono też barwy klubu. Kolor niebieski (modrá) miał symbolizować Europę, czerwony (červená) miasto królewskie (Pragę) a uzasadnienie koloru żółtego (žlutá) pozostaje tajemnicą, bowiem nie dochowały się żadne pisemne wzmianki na ten temat… Początkowo Sparta występowała jednak w czarnych koszulkach (a właściwie swetrach) z białą literą „S” na piersiach. W 1906 roku niejaki pan Petřík, obok braci Rudlów jeden z założycieli klubu, który sprawował w nim wtedy rolę prezesa, przywiózł z Londynu komplet bordowych/ciemnoczerwonych (po czesku rudych) koszulek, w jakich w tamtym okresie grywali piłkarze słynnego Arsenalu. Od tamtego momentu koszulki tej barwy są jednym z symboli Sparty. Należy się spodziewać, iż właśnie w strojach takiego koloru piłkarze tego klubu wybiegną we wtorek na mecz z Lechem (najnowszy wariant wyjazdowy, w którym prawdopodobnie pokażą się w Poznaniu, jest z kolei żółto-czarny).

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wszystkie dotychczasowe nazwy klubu

1893 – 1894: AC Královské Vinohrady (Athletic Club Královské Vinohrady)
1894 – 1948: AC Sparta (Athletic Club Sparta)
1948 – 1949: AC Sparta Bubeneč (Athletic Club Sparta Bubeneč)
1949 – 1951: Sokol Bratrství Sparta
1951 – 1953: Sparta ČKD Sokolovo (Sparta Českomoravská Kolben Daněk Sokolovo)
1953 – 1965: TJ Spartak Praha Sokolovo (Tělovýchovná jednota Spartak Praha Sokolovo)
1965 – 1968: TJ Sparta ČKD Praha (Tělovýchovná jednota Sparta Českomoravská Kolben Daněk Praha)
1968 – 1971: SZ Sparta Praha (Stalinovy Závody Sparta Praha)
1971 – 1990: TJ Sparta ČKD Praha (Tělovýchovná jednota Sparta Českomoravská Kolben Daněk Praha)
1990 – 1991: TJ Sparta Praha (Tělovýchovná jednota Sparta Praha)
1991 – 1993: AC Sparta Praha (Athletic Club Sparta Praha)
1993 – do dziś: AC Sparta Praha fotbal a.s.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

„Železná Sparta”

Jest w historii stołecznego klubu okres, w którym jej zespół nazywano „żelaznym”. Jego era rozpoczyna się w 1918 roku, tuż po zakończeniu I. Wojny Światowej. František Peyr w bramce, Antonín Hoyer i Miroslav Pospíšil w obronie, František Kolenatý, Antonín Filvébr i Karel Peška – „Káďa” w pomocy, niesamowity Václav Pilát,  Josef Sedláček, Antonín Janda – „Očko”, Josef „Boban” Šroubek i Otto Škvajn w ataku – oto ówczesne gwiazdy ACS. Sparta podążając od wygranej do wygranej zdobyła w czasach pierwszej republiki sześć tytułów mistrzowskich. W 1920 roku dziesięciu jej zawodników pojechało reprezentować kraj na Letnie Igrzyska Olimpijskie w Antwerpii, gdzie Czechosłowacja dotarła aż do finału! Większość fachowców wskazując najlepsze klubowe jedenastki lat 20-tych na starym kontynencie wymieniała Spartę jednym tchem, zaraz po FC Barcelonie czy 1. FC Nürnberg (w roku 1921, podczas prestiżowego turnieju o tytuł nieoficjalnego klubowego mistrza kontynentu, piłkarze z Pragi pokonali oba te kluby). Prażanie zwyciężyli także w pierwszej edycji Pucharu Środkowoeuropejskiego (rozgrywki będące protoplastą europejskich pucharów).

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Sukcesy/zdobyte trofea

Puchar Środkowoeuropejski – 1926/27, 1934/35, 1963/64.

Mistrz Czechosłowacji (20×) – 1925/26, 1927, 1931/32, 1935/36, 1937/38, 1938/39, 1945/46, 1947/48, 1952, 1954, 1964/65, 1966/67, 1983/84, 1984/85, 1986/87, 1987/88, 1988/89, 1989/90, 1990/91, 1992/93.

Mistrz Czech i Moraw (1×) – 1943/44.

Mistrz Czech (11×) – 1993/94, 1994/95, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2000/01, 2002/03, 2004/05, 2006/07, 2009/10.

Zdobywca Pucharu Czechosłowacji (8×) – 1962/63, 1963/64, 1975/76, 1979/80, 1983/84, 1987/88, 1988/89, 1991/92.

Zdobywca Pucharu Czech (19×) – 1942/43, 1943/44, 1945/46, 1971/72, 1974/75, 1975/76, 1979/80, 1983/84, 1985/86, 1986/87, 1987/88, 1988/89, 1991/92, 1992/93, 1995/96, 2003/04, 2005/06, 2006/07, 2007/08.

Zdobywca Superpucharu Czech (1×) – 2010/11 (w tym roku była dopiero pierwsza edycja).

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Stadion

Sparta rozgrywa swoje mecze na stadionie Letná (oficjalnych nazw nie używam a obiekt praktycznie co roku nazywa się inaczej. Teraz to Generali Arena, wcześniej AXA Arena, jeszcze wcześniej Toyota Arena…). Stadion, znany chociażby tym z Was, którzy odwiedzili go w związku z zeszłorocznym meczem reprezentacji Polski, powstał w 1921 roku, ale oczywiście od tego czasu był wielokrotnie rekonstruowany. Od 2001 roku posiada podgrzewaną murawę a od bieżącego sezonu również ogrzewaną trybunę. Według oficjalnych danych, obiekt może pomieścić 20.854 widzów, przy czym 20.374 to pojemność trybun (9.816 miejsc nie zadaszonych, 10.558 miejsc zadaszonych, z czego 2.447 na trybunie głównej), plus 400 miejsc VIP, plus 80 stanowisk dla dziennikarzy.

Ceny biletów (liga): 130 – 435 koron
Ceny karnetów: 900 – 4.100 koron

Na mecz z Lechem miejscowych obowiązują identyczne ceny biletów, jak na spotkania w czeskiej ekstraklasie. Posiadacze karnetów na ligę obejrzą to spotkanie za darmo.

Letná - stadion Sparty Praha. Trybuna główna a po jej prawej stronie sektory w narożniku, na których zasiądą kibice Lecha (fot. sparta.cz)

Rozmiary boiska: 105 x 68 m. Oświetlenie: 1600 lux.

Parking na terenie stadionu może pomieścić 8 ciężarowych i 50 osobowych samochodów. Parking leżący na przeciwko stadionu, to z kolei miejsce przygotowane dla 120 autokarów i dla 1200 samochodów osobowych (obecnie liczba ta jest ograniczona ze względu na budowę tunelu Blanka).

Stadion możecie zwiedzić nie ruszając się z domu. Wystarczy kliknąć na ten link.

Plan stadionu Sparty. Jak widać komercha, komerchę, komerchą pogania. Swojego sponsora nie mają już tylko tutejsze toalety... (fot. sparta.cz)

.

To tyle na dziś. Jutro skoncentrujemy się na kadrze mistrza Czech i jego sztabie szkoleniowym.

Do usłyszenia przeczytania!

.

/źródła: sparta.cz, spartaforever.com, wikipedia.org, fotbal.cz i własne/